گزارش آماری ههنگاو از نقض حقوق زنان در ایران طی نیمه نخست سال ۲۰۲۶
هەنگاو؛ سەشنبه ١٦ تیر ١٤٠٥
در گزارش آماری پیش رو که برای موارد نقض حقوق زنان طی شش ماه نخست سال ۲۰۲۶ توسط ههنگاو آماده شده است، اجرای حکم اعدام ۹ زن، بازداشت پنج هزار زن (احراز هویت ۳۶۸ زن)، صدور حکم اعدام برای ۳ فعال زن و حکم حبس و شلاق برای ۴۶ زن فعال دیگر، دستکم ۴۵ مورد زنکشی، قتل حکومتی دو زن در جریان شادیهای پس از اعلام مرگ خامنهای، جانباختن پنج زن گریلا و پیشمرگه و همچنین دستکم ۲۵۰ زن جانباخته در جریان اعتراضات دیماه امسال ثبت شده است.
اجرای حکم اعدام ۹ زن در شش ماه نخست سال ۲۰۲۶
با استناد به آمار ههنگاو طی شش ماه نخست سال ۲۰۲۶ میلادی، دستکم حکم اعدام ۹ زن در زندانهای مختلف ایران اجرا شده است. دستکم ۵ نفر از زنان اعدام شده از شهروندان زن تُرک بودهاند.
تفکیک بر حسب اتهام؛
اتهام قتل عمد: ۷ مورد
اتهام جرایم مرتبط با مواد مخدر: ۲ مورد
بر طبق این گزارش، حکم اعدام ۳ زن در زندانهای استان آذربایجانشرقی، در زندانهای استانهای اصفهان و قزوین هر کدام ۲ زن و در زندانهای استانهای زنجان و اردبیل نیز هر کدام ۱ زن اجرا شده است.
صدور حکم حبس، شلاق و اعدام برای فعالین زن
طی شش ماه نخست امسال و با استناد به آمار ههنگاو، دستکم دستکم ۴۶ فعال زن توسط دستگاه قضایی جمهوری اسلامی ایران با احکامی نظیر حکم اعدام، حبس، شلاق و حبس تعلیقی روبرو شدهاند.
با استناد به آمار ههنگاو:
ـ دستکم چهار فعال زن به نامهای مریم هداوند، ارغوان فلاحی، مهناز چهاردولی و بیتا همتی توسط دستگاه قضایی جمهوری اسلامی ایران به اعدام محکوم شدهاند که حکم بیتا همتی نقض و منتظر حکم جدید دادگاه است. سه نفر از این زنان از بازداشت شدگان اعتراضات دیماه هستند و همگی توسط شعبه ۲۶ و ۱۵ دادگاه انقلاب تهران به اعدام محکوم شدهاند.
ـ دستکم ۴۴ فعال زن در مجموع به ۲۱۱ سال و ۵ ماه حبس تعزیری محکوم شدهاند.
ـ دستکم ۳ فعال زن در مجموع به ۱۷۹ ضربه شلاق محکوم شدهاند.
ـ دستکم ۴ فعال زن در مجموع به ۱۴ سال حبس تعلیقی محکوم شدهاند.
احراز هویت ۳۶۸ زن بازداشت شده در نیمه نخست سال ۲۰۲۶
ههنگاو با استناد به آمار و مستندات گردآوری شده در مرکز آمار خود، بازداشت پنجهزار زن را در نیمه نخست سال ۲۰۲۶ تایید میکند، اما با توجه به محدودیتهای اینترنت طی ماههای اخیر و به ویژه در جریان اعتراضات دیماه و جنگ ۴۰ روزه ایران، اسرائیل و آمریکا، تنها هویت کامل ۳۶۸ زن برای ههنگاو احراز شده است.
جزئیات بیشتری از ۳۶۸ زنی که بازداشت شدهاند؛
ـ دستکم ۲۹ زن بهایی بازداشت شدهاند
ـ دستکم ۷۰ زن کورد بازداشت شدهاند
دستکم ۵۰ زن لُر بازداشت شدهاند
ـ دستکم ۱۹ زن گیلک بازداشت شدهاند
دستکم ۱۲ زن بلوچ بازداشت شدهاند
دستکم ۱۱ زن تُرک بازداشت شدهاند
ـ دستکم ٩ زن دانشجو بازداشت شدهاند
ـ دستکم ٨ زن معلم بازداشت شدهاند
با استناد به آمار ههنگاو، علاوه بر این ۳۶۸ زن، بازداشت دستکم ۲۳ دختر زیر ۱۸ سال که هویت کامل آنها برای ههنگاو احراز شده است، ثبت شده است.
ثبت ۴۵ مورد زنکشی در نیمه نخست سال ۲۰۲۶
بر اساس دادههای مرکز آمار و اسناد سازمان حقوق بشری ههنگاو، در شش ماه نخست سال ۲۰۲۶، قتل دستکم ۴۵ زن در ایران به ثبت رسیده است. از این تعداد، ۵ مورد معادل ۱۱٪ با انگیزههای مرتبط با آنچه “ناموس” خوانده میشود، رخ داده است.
جزئیات بیشتر؛
ـ دستکم ۲ زن قربانی کودکهمسری توسط همسران خود کشته شدهاند.
ـ دستکم ۵ زن با انگیزه ناموسی به قتل رسیدهاند
ـ بیشترین موارد زنکشی با ۲۷ مورد به دلیل اختلافات خانوادگی ثبت شده است.
تفکیک زنکشیها بر حسب استان:
استان تهران: ۱۶ مورد
استان سیستان و بلوچستان: ۶ مورد
استان فارس: ۴ مورد
استانهای آذربایجان شرقی، آذربایجانغربی (ارومیه) و خوزستان: هر کدام ۲ مورد
استانهای یزد، گیلان، لرستان مازندران، کرمان، کوردستان (سنه)، گلستان، قزوین، سمنان، خراسان شمالی، چهارمحال و بختیاری، اصفهان و البرز: هر کدام ۱ مورد
بیشتر این زنکشیها توسط نزدیکترین افراد به زنان مقتول، شامل همسر، همسر سابق، پدر، برادر، و سایر اعضای خانواده انجام شدهاند. این الگویی ثابت در رابطه با عموم زنکشیهاست.
کشته شدن دو زن در جریان شادیهای پس از اعلام خبر مرگ علی خامنهای
بر طبق گزارشات منتشرشده توسط ههنگاو، در جریان شادیهای خیابانی در شهرهای مختلف ایران پس از اعلام خبر کشته شدن علی خامنهای، نیروهای حکومتی مردم را به رگبار بستهاند که چندین شهروند کشته شد.
نهال قلندری اهل خرمآباد مرکز استان لرستان و فائزه افشاری اهل سمیرم استان اصفهان دو زنی هستند که در تاریخ ۹ و ۱۰ اسفندماه با شلیک مستقیم نیروهای حکومتی و در جریان شادیهای پس از اعلام مرگ خامنهای کشته شدهاند.
جانباختن پنج پیشمرگه و گریلای زن در جریان بمبارانها و حملات نظامی
با استناد به آمار به ثبت رسیده در مرکز آمار و اسناد سازمان حقوق بشری ههنگاو، در جریان حملات پهپادی و موشکی سپاه پاسداران به مقرها و اردوگاههای احزاب کوردستان ایران در عمق خاک حکومت اقلیم کوردستان، دستکم سه زن پیشمرگه جانشان را از دست دادهاند که اسامی آنها به شرح زیر است؛
۱ـ غزال مولان اهل مهاباد و پیشمرگه حزب کومله زحمتکشان کوردستان، در تاریخ ۱۴ آوریل ۲۰۲۶.
۲ـ ندا میری اهل سنندج (سنه)، پیشمرگه حزب دمکرات کوردستان ایران در تاریخ ۱۷ آوریل ۲۰۲۶.
۳ـ سمیرا اللهیاری اهل دیواندره، )، پیشمرگه حزب دمکرات کوردستان ایران در تاریخ ۱۷ آوریل ۲۰۲۶.
همچنین دو گریلای (ی ر ک)، شاخه نظامی پژاک به نامهای پرستو صفاییپور اهل مریوان و زارین آکباش اهل کوردستان تُرکیه در تاریخ ۲۸ ژوئن ۲۰۲۶ در جریان یک درگیری مسلحانه با نیروهای سپاه پاسداران در اطراف مهاباد جانباختند.
کشته شدن ۲۵۰ زن در جریان اعتراضات دیماه
با استناد به آمار ثبت شده در سازمان حقوق بشری ههنگاو، در جریان اعتراضات دیماه ۱۴۰۴ دستکم ۲۵۰ زن جانباخته در شهرهای مختلف ایران با شلیک مستقیم نیروهای سرکوبگر حکومتی کشته شدهاند. ههنگاو تاکنون توانسته است که هویت کامل ۲۰۶ نفر از آنها را احراز کند.
همچنین علاوه بر ۲۵۰ زن دستکم ۲۵ دختر زیر ۱۸ سال کشته شدهاند که هویت ۱۹ نفر از آنها برای ههنگاو احراز شده است.
بیشترین زنان کشته شده در استانهای زیر ثبت شده است
ـ استان تهران ۶۱ زن
ـ استان اصفهان ۲۹ زن
ـ استان البرز ۲۴ زن
ـ استان گیلان ۲۳ زن
ـ استان خراسان رضوی ۲۲ زن
با استناد به آمار ههنگاو؛
ـ دستکم ۲۲ زن دانشجو در جریان اعتراضات دیماه کشته شدهاند
ـ دستکم ۲ زن معلم در جریان اعتراضات دیماه کشته شدهاند
ـ دستکم ۷ زن پزشک، پرستار و کادر درمان کشته شدهاند
بازداشت زنان و محکومیت زنان یک روند تبعیض معمول در جمهوری اسلامی ایران است. در پس از جنبش ژن ژیان ئازادی فشارها برای فعالین زن ابعاد شدیدتری به خود گرفته بود. جمهوری اسلامی به شکل سازماندهی شدهای همواره از ابتدای ظهورش تلاش کرده است که عرصه ظهور فعالیت اجتماعی، سیاسی و حقوق بشری را برای زنان تا جای ممکن تنگ کند. سیاستهای جداسازی جنسی و جنسیتی و همینطور به حاشیه بردن هر چه تمام جامعه اقلیتهای جنسی و جنسیتی از طریق جرمانگاری هویت آنها یکی از سیاستهای جدی آپارتاید جنسیتی در ایران است.
زنکشی بالاترین سطح بروز زنبیزاری و زنستیزی در جامعه است. قتلهای منتسب به قتلهای ناموسی تنها بخشی از زنکشیها را شامل میشوند. ریشه اصلی زنکشی در جوامع تاریخ، مناسبات و قوانین مردسالار و زنستیزانه است. ب قوانین و تفکر زنستیزانه نفرت عمیق علیه زنان را عادیسازی میکند و این خود باعث میشود که کشتن زنان سادهتر و بیهزینهتر باشد.
سازمان حقوق بشری ههنگاو ضمن ابراز نگرانی از وضعیت بازداشت گسترده و احکام شدیدتر برای زنان، وضعیت نابرابری جنسیتی در ایران را وخیم ارزیابی میکند.
