گزارش آماری ههنگاو در خصوص موارد نقض حقوق بنیادین شهروندان کورد در ایران طی شش ماه نخست سال ۲۰۲۶
ههنگاو؛ جمعه ۱۹ تیر ۱۴۰۵
سازمان حقوق بشری ههنگاو با انتشار گزارشی جامع از نقض حقوق شهروندان کورد در ایران طی نیمه نخست سال ۲۰۲۶ میلادی، تصویری از افزایش خشونت سیستماتیک و نقض حقوق شهروندان کورد توسط نهادهای حکومتی ارائه میدهد.
طبق دادههای ثبتشده در مرکز آمار و اسناد سازمان حقوق بشری ههنگاو در نیمه نخست سال ۲۰۲۶ این موارد ثبت شده است؛
ـ اجرای حکم اعدام ۴۶ زندانی کورد از جمله ۸ زندانی سیاسی
ـ کشته شدن ۲۹۰ شهروند کورد در جریان اعتراضات دیماه
ـ کشته شدن ۲۳ کودک و ۲۴ زن کورد در جریان اعتراضات دیماه
ـ کشته شدن ۵ شهروند مدنی کورد با شلیک مستقیم نیروهای حکومتی
ـ کشته و زخمی شدن دستکم ۶ کولبر
ـ صدور حکم اعدام برای ۶ زندانی سیاسی کورد
ـ صدور حکم ۱۰۶ سال و ۳ ماه و ۱۷ روز برای ۲۷ شهروند کورد
ـ صدور حکم ۲۷۵ ضربه شلاق برای ۴ فعال کورد از جمله یک زن
ـ بازداشت بیش از ۱۰ هزار شهروند کورد که ۸۶۱ هویت احراز شده است
ـ بازداشت دستکم ۷۱ کودک زیر ۱۸ سال کورد
ـ بازداشت دستکم ۶۹ زن کورد
ـ ثبت ۳ مورد قربانی مین از جمله یک کودک ۱۳ ساله
ـ ثبت ۳ مورد زنکشی
اعدام دستکم ۴۶ زندانی کورد در شش ماه نخست سال ۲۰۲۶
طبق اطلاعات ثبتشده، طی شش ماه نخست سال ۲۰۲۶ دستکم ۴۶ زندانی کورد در زندانهای مختلف ایران اعدام شدهاند. تنها طی دوماه گذشته ۳۶ زندانی کورد اعدام شدهاند. این آمار معادل ۱۲٪ کل اعدامها در شش ماه اخیر است. در این بازه زمانی در کل ایران ۳۸۵ زندانی اعدام شدهاند.
در شش ماه گذشته دستکم ۴۸ زندانی زندانی سیاسی و عقیدتی در ایران اعدام شدهاند که ۸ نفر از آنها معادل ۱۷٪ زندانیان سیاسی کورد بودهاند و اسامی آنها به شرح زیر است؛
ناصر بکر زاده اهل ارومیه، محراب عبداللهزاده اهل ارومیه، رامین زله اهل نقده، کریم معروفپور اهل نقده، اشکان مالکی اهل قروه، مهرداد محمدینیا اهل قروه، ارسلان شیخی اهل سردشت و آمانج کاروانچی اهل سردشت.
جزئیات بیشتر از جرایم منجر به اعدام؛
اتهام سیاسی، مذهبی و جاسوسی: ۸ زندانی
اتهام قتل عمد: ۲۴ زندانی
اتهام جرایم مرتبط با مواد مخدر: ۱۰ زندانی
اتهام تجاوز به لواط: ۲ زندانی
تفکیک زندانیان اعدام شده بر حسب استان؛
استان کرمانشاه (کرماشان): ۱۶ مورد
استان آذربایجانغربی (ارومیه): ۱۳ مورد
استان کوردستان (سنه): ۱۱ مورد
استانهای خراسان رضوی، لُرستان و خراسان شمالی: هر کدام ۲ مورد
کشته شدن ۲۹۰ شهروند کورد در جریان اعتراضات دیماه
با گذشت نزدیک به شش ماه اعتراضات دیماه ۱۴۰۴، ههنگاو توانسته است که هویت کامل ۲۹۰ شهروند کورد را که در جریان این اعتراضات کشته شدهاند احراز کند. دو نفر از این شهروندان پس از بازداشت زیر شکنجه جانباختهاند، دو نفر پس از بازداشت اعدام ، ۲ نفر پس از ۴ ماه زندگی مخفیانه مورد هجوم قرار گرفته و جانباختهاند و ۲۸۴ نفر نیز در جریان اعتراضات با شلیک مستقیم نیروهای حکومتی کشته شدهاند.
کوتاه از جانباختگان؛
ـ دستکم ۲۳ کودک زیر ۱۸ سال کورد کشته شدهاند که ۴ نفر از آنها دختر بودهاند.
ـ دستکم ۲۴ زن کورد در جریان این اعتراضات کشته شدهاند.
ـ دستکم ۱۱ دانشجوی کورد کشته شدهاند که ۴ نفر از آنها زن بودهاند.
ـ دستکم ۳ معلم و استاد دانشگاه کشته شدهاند.
تفکیک شهروندان جانباخته کورد بر حسب استان محل جانباختن
استان تهران: ٩٢ مورد
استان کرمانشاه (کرماشان): ٨٩ مورد
استان البرز: ٣٦ مورد
استان خراسان رضوی: ٢٤ مورد
استان ایلام: ١١ مورد
استان خراسان شمالی: ١٠ مورد
استان گیلان: ٧ مورد
استان قزوین: ٦ مورد
استان لرستان: ٤ مورد
استان هرمزگان: ٣ مورد
استان های کوردستان (سنه)، مرکزی و اصفهان: هر کدام ٢ مورد
استان های مازندران و خوزستان: هر کدام ١ مورد
کشته شدن ۵ شهروند عادی باشلیک نیروهای حکومتی
با استناد به آمار ههنگاو، در شش ماه نخست امسال دستکم پنج شهروند کورد در شهرهای سنندج ، بیجار و دالاهو با شلیک مستقیم نیروهای حکومتی کشته شدهاند.
سه نفر از این کشته شدگان در زمان جنگ ۴۰ روزه و با شلیک مستقیم نیروهای حکومتی در شهرهای سنندج و بیجار کشته شدهاند و دو برادر کورد پیرو آیین یارسان نیز به نامهای میثم ویسی و مجتبی ویسی که پس از اعتراضات دیماه سال گذشته در کرمانشاه (کرماشان) ناچار شده بودند مخفیانه زندگی کنند، پس از چهار ماه در جریان حمله نیروهای حکومتی به مخفیگاهشان در شهرستان دالاهو جانباختند.
احراز هویت ۸۶۱ شهروند کورد بازداشت شده
دادهها و یافتههای ههنگاو حاکی از آن است که در شش ماه نخست سال ۲۰۲۶ دستکم ۱۰ هزار شهروند کورد توسط نهادهای حکومتی جمهوری اسلامی ایران بازداشت شدهاند. ههنگاو تاکنون توانسته است علیرغم قطعی اینترنت و محدودیتهای برقراری ارتباط با منابع خود، هویت ۸۶۱ نفر از این شهروندان را احراز کند.
کوتاه درباره شهروندان بازداشت شد؛
ـ دستکم ۷۱ کودک زیر ۱۸ سال کورد بازداشت شدهاند که ۶ نفر از آنها دختر هستند.
ـ دستکم ۶۹ زن کورد در شش ماه گذشته بازداشت شدهاند.
ـ دستکم ۱۱ دانشجوی کورد بازداشت شدهاند.
ـ دستکم ۱۰ معلم و استاد دانشگاه بازداشت شدهاند.
تفکیک شهروندان بازداشت شده بر حسب استان؛
استان ایلام: ۲۸۱ مورد بازداشت
استان کرمانشاه (کرماشان): ۱۷۹ مورد بازداشت
استان کوردستان (سنه): ۱۵۹ مورد بازداشت
استان آذربایجانغربی (ارومیه): ۱۳۹ مورد بازداشت
استان خراسان شمالی: ۳۸ مورد بازداشت
استان همدان: ۳۵ مورد بازداشت
استان خراسان رضوی: ۲۷ مورد بازداشت
استان لرستان: ۳ مورد بازداشت
صدور احکام سنگین: اعدام، حبس و شلاق برای فعالان سیاسی و مدنی کورد
با استناد به آمار ههنگاو، طی شش ماه گذشته دستکم ۳۳ شهروند کورد توسط دستگاه قضایی جمهوری اسلامی ایران با احکامی نظیر؛ حکم اعدام، حبس و شلاق محکوم شدهاند.
بر طبق این آمار دستکم ۶ شهروند کورد به اعدام محکوم شدهاند. آرمان معرفتی اهل سقز، اشکان مالکی و مهرداد محمدینیا هر دو اهل قروه که در جریان اعتراضات دیماه سال گذشته در تهران بازداشت شده بودند، به اعدام محکوم شدهاند که احکام اشکان و مهرداد اجرا شده است.
همچنین سه شهروند اهل بوکان به نامهای محسن اسلامخوا، محمد فرجی و رئوف شیخمعروفی که در جریان جنبش ژن ژیان ئازادی بازداشت شده بودند به اعدام محکوم شدهاند.
با استناد به آمار ههنگاو، ۲۷ شهروند دیگر کورد نیز توسط دستگاه قضایی جمهوری اسلامی ایران در مجموع به ۱۰۶ سال و ۳ ماه و ۱۷ روز حبس تعزیری محکوم شدهاند.
چهار نفر از این افراد از جمله یک زن نیز علاوه بره حکم حبس در مجموع به ۲۷۵ ضربه شلاق محکوم شدهاند.
قربانیان انفجار مین در نیمه نخست سال ۲۰۲۶
در نیمه نخست امسال و با استناد به آمار ههنگاو، دستکم ۳ شهروند کورد ازجمله یک کودک قربانی انفجار مینهای باقیمانده از جنگ ۸ ساله ایران و عراق و یا مینهای تازه کاشته شده توسط سپاه پاسداران شدهاند که دو نفر از آنها جانباختهاند.
بر طبق این آمار، یک کودک ۱۳ ساله با هویت رحیم حمیدی در دهلران و یک جوان ۲۱ ساله به نام پیمان رحمانپور در سقز در اثر انفجار مین جان باختهاند و یک شهروند نیز در سروآباد مجروح شده است.
کشته و زخمی شدن ۶ کولبر در سال نیمه نخست سال ۲۰۲۶
با استناد به آمار به ثبت رسیده در مرکز آمار ههنگاو، در شش ماه گذشته دستکم ۶ کولبر کورد حین کولبری در مناطق مرزی کوردستان با شلیک مستقیم نیروهای حکومتی قربانی شدهاند. بر طبق این آمار ۲ کولبر کشته شده و ۴ کولبر دیگر نیز مجروح شدهاند.
قابل ذکر است که تمامی این کولبران با شلیک مستقیم نیروهای حکومتی قربانی شدهاند. ۴ مورد در مرزهای استان کوردستان (سنه) و ۲ مورد نیز در مرزهای استان آذربایجانغربی (ارومیه) ثبت شده است.
ثبت ۳ مورد زنکشی در نیمه نخست سال ۲۰۲۶
بر اساس دادههای مرکز آمار و اسناد سازمان حقوق بشری ههنگاو، در نیمه نخست سال ۲۰۲۶ میلادی، قتل دستکم ۳ زن کورد توسط نزدیکان خود در شهرهای سنندج (سنه) قطور (کوتول) و شوط ثبت شده است.
این آمار معادل ۶.۵٪ کل زنکشیهای در این بازه زمانی در کل ایران است. در شش ماه نخست امسال دستکم ۴۶ مورد زنکشی در شهرهای مختلف ایران توسط ههنگاو ثبت شده است.
