محکومیت امتناع از پذیرش مجروحین و نقض فاحش حق حیات توسط بیمارستانهای اقلیم کوردستان در میانە حملات جمهوری اسلامی ایران
شامگاه سهشنبه ۲۵ فروردین ۱۴۰۵ (۱۴ آوریل ۲۰۲۶) «غزال مولان» از اعضای جوان حزب کومله زحمتکشان کوردستان در پی حملات پهپادی سپاه پاسداران به اردوگاههای این حزب در منطقه «سورداش» استان سلیمانیه، به دلیل شدت جراحات و امتناع مراکز درمانی از پذیرش اولیه، جان خود را از دست داد.
بنا بر اطلاعات موثق و تایید شدهای که به دست ههنگاو رسیده است و اظهارات اعضای رهبری حزب کومله زحمتکشان کوردستان، در ساعات اولیه و حیاتی پس از مجروحیت غزال مولان، وی به چندین مرکز درمانی حکومتی و خصوصی در شهر سلیمانیه انتقال یافته است. با این حال، مدیریت این مراکز با بهانه «نگرانی از تداوم حملات پهپادی و موشکی جمهوری اسلامی ایران»، از پذیرش و ارائه مراقبتهای ویژە پزشکی به این مجروح خودداری کردهاند.
ههنگاو تأکید میکند که این امتناع، مصداق بارز نقض «حق حیات» و تخطی از سوگندنامه پزشکی و کنوانسیونهای بینالمللی ناظر بر حقوق بیماران است. بر اساس استانداردهای حقوق بشری، قصور در ارائه خدمات حیاتی به مجروحین در شرایط جنگی یا شبهجنگی، نه تنها یک تخلف حرفهای، بلکه در بسیاری از صلاحیتهای قضایی، رفتاری مجرمانه و قابل پیگرد حقوقی محسوب میشود.
امتناع مراکز درمانی و بیمارستانهای شهر سلیمانیە از پذیرش غزال مولان، علاوه بر تخطی از ماده ۱۲ کنوانسیون اول ژنو مبنی بر لزوم حمایت مطلق از مجروحان، با ماده ۷ پروتکل الحاقی دوم (۱۹۷۷) نیز در تضادی آشکار قرار دارد. این مقرره صراحتاً تأکید میکند که تمامی مجروحان باید بدون هیچگونه تمایز تبعیضآمیز، مورد مراقبتهای پزشکی قرار گیرند. استناد به توجیهاتی از جملە «ترس از حملات نظامی» به عنوان بهانهای برای عدم پذیرش بیمار، نه تنها فاقد وجاهت قانونی و اخلاقی است، بلکه نقض اصل بیطرفی پزشکی محسوب میشود.
هیچ ملاحظه امنیتی یا سیاسی نمیتواند اولویتِ حیاتیِ «حق بر سلامت» و «حق حیات» را در این شرایط سلب نماید.»
حمله منجر به مرگ غزال مولان و مجروحیت دو پیشمرگه دیگر در حالی صورت گرفته است که تنها ۸ روز از اعلام آتشبس میان جمهوری اسلامی ایران، اسرائیل و ایالات متحده آمریکا سپری شده بود. سپاه پاسداران با نقض آشکار این توافق، حملات همزمانی را با استفاده از پهپادهای انتحاری علیه مقرهای «حزب کومله زحمتکشان کوردستان» و «حزب دمکرات کوردستان ایران (حدکا)» سازماندهی کرده است که این حملات طی ۴۸ ساعت گذشته نیز تداوم داشته است.
طبق آمار ثبت شده در مرکز آمار و اسناد سازمان حقوق بشری ههنگاو، از آغاز تنشهای منطقهای اخیر:
سپاه پاسداران دستکم ۱۷۱ بار مقرها و کمپهای احزاب کوردستان ایران مستقر در حکومت اقلیم کوردستان عراق را هدف قرار داده است.
در نتیجه این حملات، ۶ پیشمرگه احزاب کوردستان ایران جانباختهاند و دستکم ۳۵ پیشمرگه دیگر نیز مجروح شدهاند.
هشدار و فراخوان حقوقی
سازمان حقوق بشری ههنگاو، ضمن محکومیت شدید این حملات و رفتار غیرانسانی مراکز درمانی، مراتب زیر را اعلام میدارد:
۱. نقض حاکمیت ملی: حملات مکرر جمهوری اسلامی به خاک اقلیم کوردستان، نقض صریح اصل «منع توسل به زور» (ماده ۲ منشور ملل متحد) و تعرض به حاکمیت سرزمینی کشور عراق است.
۲. امنیت پناهجویان: امتناع از درمان مجروحین، زنگ خطری جدی برای امنیت جان هزاران کورد پناهنده و فعال سیاسی مقیم اقلیم کوردستان است که در شرایط بیثبات فعلی، از کمترین سطح امنیت جانی و درمانی برخوردارند.
۳. مسئولیت حکومت اقلیم کوردستان: ههنگاو از حکومت اقلیم کوردستان و نهادهای ذیربط میخواهد تحقیقات قانونی را در خصوص امتناع بیمارستانها از پذیرش غزال مولان انجام دادە و نتایج را بە اسمع و نظر عموم برسانند .
۴. جامعه بینالمللی: ما از مکانیسمهای حقوق بشری سازمان ملل و جامعه جهانی میخواهیم با اتخاذ مواضع قاطع، مانع از تبدیل شدن خاک اقلیم کوردستان به میدان تسویهحسابهای نظامی و نقض سیستماتیک حقوق پناهجویان سیاسی شوند.
سازمان حقوق بشری ههنگاو ۲۶ فروردین ۱۴۰۵
