گزارش هه‌نگاو از بازداشت و صدور حکم حبس برای فعالین حوزه زبان مادری در سال ۲۰۲۵

۲ اسفند ۱۴۰۴، ۱۴:۳۳

هەنگاو؛ شنبە ٢ اسفند ١٤٠٤

با استناد به آمار به ثبت رسیده در مرکز آمار و اسناد سازمان حقوق بشری هه‌نگاو، در طول سال ۲۰۲۵ میلادی، فشار نهادهای امنیتی جمهوری اسلامی ایران بر نهادهای مدنی و مدرسین داوطلب آموزش زبان‌های کوردی، تُرکی و بلوچی در شهرهای مختلف افزایش یافته است، به نحوی که دست‌کم ۱۵ فعال حوزه زبان‌های مادری (کوردی، تُرکی و بلوچی) بازداشت شده و دست‌کم ۴ نفر از آنها در مجموع به ۲۶ سال و ۱۰ ماه حبس تعزیری و ۴ سال حبس تعلیقی محکوم شده‌اند.


فعالین بازداشت شده حوزه زبان کوردی

۱ـ کیوان مینویی فعال اهل مریوان در تاریخ ۳ فروردین ۱۴۰۴ بازداشت‌ شده است
۲ـ سروه پورمحمدی فعال اهل سنندج در تاریخ ۳۰ فروردین ۱۴۰۴ جهت اجرای حکم حبس بازداشت شده است.
۳ـ سمکو یوسفی فعال اهل بوکان در تاریخ ۵ خرداد ۱۴۰۴ بازداشت شده است.
۴ـ عمر محمدی فعال اهل اشنویه در تاریخ ۲۹ خرداد ۱۴۰۴ بازداشت شده است.
۵ـ سجاد حائری فعال کورد و اهل ایران و ساکن دماوند، در تاریخ ۲۱ تیر ۱۴۰۴ بازداشت شد.
۶ـ اعظم ناصری فعال کورد اهل شیروان خراسان شمالی در تاریخ ۲۶ تیر ۱۴۰۴ بازداشت شده است.
۷ـ حسین سیفی اهل شیروان شمالی در تاریخ ۲۶ تیر ۱۴۰۴ بازداشت شده است.
۸ـ جوهر هرکی فعال اهل اشنویه در تاریخ ۲۱ مهر ۱۴۰۴ جهت اجرای حکم حکم حبس بازداشت شد.
۹ـ ادریس منبری فعال اهل سنندج (سنه) در تاریخ ۱۷ آبان ۱۴۰۴ جهت اجرای حکم حبس بازداشت شده است.
۱۰ـ سمکو یوسفی اهل بوکان در تاریخ ۱۷ آذر ۱۴۰۴ برای بار دوم طی سال جاری بازداشت شده است.
۱۱ـ  عمر محمدی فعال اهل اشنویه (شنو) آبان ۱۴۰۴ جهت اجرای حکم حبس بازداشت شده است.


بازداشت فعالین حوزه زبان بلوچی

۱ـ سعید رئیسی اهل مهرستان استان سیستان و بلوچستان در تاریخ ۵ خرداد ۱۴۰۴ بازداشت شده است.

۲ـ محسن رئیسی اهل مهرستان استان سیستان و بلوچستان در تاریخ ۵ خرداد ۱۴۰۴ بازداشت شده است.

بازداشت فعالین حوزه زبان تُرکی

۱ـ محمد اسدی اهل شهر مراغه، در تاریخ ۴ اسفند ۱۴۰۴ بازداشت شده است.
۲ـ بهنام وزیری‌نیا قشقایی، فعال ترک قشقایی ساکن تهران در تاریخ ۳۰ خرداد ۱۴۰۴ بازداشت شد.


صدور حکم حبس برای فعالین حوزه زبان مادری

۱ـ جوهر هرکی  فعال کورد و اهل اشنویه توسط دادگاه انقلاب این شهر به تحمل ۱۰ ماه‌ حبس تعزیری محکوم شده است.

۲ـ سجاد حائری فعال کورد و اهل ایلام توسط دادگاه انقلاب دماوند به تحمل ۲ سال و ۶ ماه حبس تعزیری محکوم شده است.

۳ـ عمر محمدی فعال کورد و اهل اشنویه توسط دادگاه انقلاب این شهر به تحمل ۵ سال و ۶ ماه حبس تعزیری و همچنین ۴ سال حبس تعلیقی محکوم شده است.

۴ـ بهنام وزیری‌نیا قشقایی، فعال تُرک قشقایی توسط دادگاه انقلاب تهران در مجموع به ۱۸ سال حبس تعزیری محکوم شده است.

حق بر زبان مادری یکی از بنیادین‌ترین حقوق انسانی بخصوص در یک کشور متکثر به لحاظ اتنیک/ملی و زبانی است. هدف از این حق چگونگی برخورداری اقلیت‌های زبانی در شرایط جامعه‌ای است که یک زبان واحد وجود ندارد و این حق را ایجاد می‌کند که اقلیت‌های زبانی در کنار استفاده از زبان میانجی بتوانند از زبان مادری خود بویژه در آموزش، سیاست، فرهنگ استفاده بکنند. این اصل مضاف بر این از میرایی زبان‌های در اقلیت و میرایی فرهنگ‌ها و تاریخ‌های متصل به آن زبان‌ها جلوگیری می‌کند.

زبان‌های کوردی، تُرکی، بلوچی، عربی، گیلکی، در کنار سایر اقلیت‌های زبانی، در ایران همواره از بدو آغاز دولت-ملت ایران در مفهوم نوین دولت، قربانی وحدت زبانی و انکار بوده است. این سیاست جرم اندیشانه با توجیهات ننگ‌آمیزی نظیر «اتهام تجزیه طلبی» در دوره حاکمیت جمهوری اسلامی ایران تشدید شده به نحوی که دستگاه‌های امنیتی با سیطره کامل بر سیاست‌های کلان آموزشی، فرهنگی و قضایی هیچ‌گاه اجازه برخورداری از حق بر زبان مادری حتی در مفهوم حداقلی مندرج در اصل ۱۵ قانون اساسی را نداده‌اند. در چنین شرایطی دولت با تشکیل پرونده‌های امنیتی برای فعالینی که حتی داوطلبانه اقدام به آموزش زبان مادری به شهروندان می‌کنند، زمینه بازداشت و صدور احکام سنگین برای آنها را فراهم آورده است.

سازمان حقوق بشری هه‌نگاو، با بررسی وضعیت بازداشت‌ها و سرکوب‌های دولتی در حوزه زبان مادری، وضعیت نقض حقوق بشر در این حوزه در ایران را وخیم و نگران‌کننده ارزیابی می‌کند.

 

Arina Moradi,

9:04 AM

 

QuotedQuoted

Sent by You

محکومیت کریگ و لیندسی فورمن زوج بریتانیایی به اتهام "جاسوسی" به دە سال حبس هەنگاو؛ شنبه ٢ اسفند ١٤٠٤ کریگ و لیندسی فورمن، زوج به‌ گروگان گرفته‌شده بریتانیایی، توسط دستگاه قضایی جمهوری اسلامی ایران بابت اتهام «جاسوسی برای اسرائیل» به حبس محکوم شدند. بر اساس گزارش رسیده به سازمان حقوق بشری هه‌نگاو، اخیراً لیندسی فورمن، ۵٢ ساله و همسرش کریگ فورمن ٥٢ سالە، توسط شعبه ۱۵ دادگاه انقلاب تهران به ریاست قاضی ابوالقاسم صلواتی،  از بابت اتهام “جاسوسی” به ۱۰ سال حبس محکوم شدند.  به گفته این زوج بریتانیایی، با وجود حضورشان در جلسه دادگاه، هیچ‌گونه مدرکی علیه آن‌ها ارائه نشده و امکان دفاع مؤثر از خود نیز در اختیارشان قرار نگرفته است و در یک نشست سه ساعته در اکتبر ماه سال گذشته به حبس محکوم شدەاند.  جو بنت، فرزند این زوج، اعلام کرده که به‌شدت نسبت به شرایط نگهداری و وضعیت فعلی والدینش ابراز نگرانی می‌کند. در همین حال، وزیر امور خارجه بریتانیا نیز این حکم را «وحشتناک و فاقد هرگونه توجیه» توصیف کرده است. این افراد در آبان ماه سال جاری در اعتراض به عدم رسیدگی به پرونده شان، دست به اعتصاب زده بودند. این زوج بریتانیایی، در اوایل مراد ١٤٠٤، پس از سپری شدن نزدیک به هفت ماه در نهایت از بازداشتگاه یکی از نهادهای امنیتی جمهوری اسلامی در کرمان به زندان‌های تهران و قرچک منتقل شدند. جمهوری اسلامی ایران لیندسی و کریگ فورمن را در حالی بازداشت و به "جاسوسی" متهم کرد که بر سر مسئله هسته‌ای، موشکی و گروه‌های نیابتی خود تحت فشار قرار داشت. بنابر جزئیات این زوج جهت اخذ اعترافات اجباری، در مدت هفت ماه بازداشت خود در بازداشتگاه‌های امنیتی کرمان تحت فشار و شکنجه‌ قرار گرفته بودند. این زوج در میانه سفر با موتور به دور دنیا از خاک ارمنستان وارد ایران شدند و پس از اقامت در شهرهای تبریز، تهران و اصفهان در تاریخ ۱۴ دی ۱۴۰۳ در مسیر کرمان بازداشت شدند.

End Quote press L to link back to original quoteEnd Quote press L to link back to original quoteBritish couple sentenced to 10 years in prison on “espionage” charges

Hengaw – Saturday, February 21, 2026

The Iranian judiciary has sentenced British nationals Craig and Lindsay Foreman to 10 years in prison on charges of “spying for Israel.”

According to information received by Hengaw Organization for Human Rights, Lindsay Foreman, 52, and her husband Craig Foreman, 52, were recently sentenced by Branch 15 of the Revolutionary Court in Tehran, presided over by Judge Abolqasem Salavati, to 10 years in prison on “espionage” charges.

The couple have stated that although they were present at their court hearing, no evidence was presented against them and they were not given an effective opportunity to defend themselves. They were sentenced following a three-hour court session held in October of last year.

Their son, Joe Bennett, has expressed serious concern about the conditions of their detention and their current situation. The UK Foreign Secretary has also described the ruling as “appalling and completely unjustified.”

In November of this year, the couple launched a hunger strike in protest over the lack of due process in their case.

After nearly seven months in detention, they were transferred in early August 2025 from a security detention facility in Kerman to prisons in Tehran and Qarchak.

The Islamic Republic of Iran arrested and charged Lindsay and Craig Foreman with “espionage” at a time when it was facing mounting international pressure over its nuclear program, missile activities, and regional proxy groups.

According to available details, during their seven months in security detention facilities in Kerman, the couple were subjected to pressure and torture in an effort to extract forced confessions.

The Foremans had entered Iran from Armenia during a motorcycle journey around the world. After staying in the cities of Tabriz, Tehran, and Isfahan, they were arrested on January 3, 2025, while en route to Kerman.

Awyar Shekhi,

9:31 AM

 

QuotedQuoted

Sent by You

رد اعاده دادرسی؛ جان محراب عبدالله‌زاده زندانی کورد محکوم به اعدام در خطر است هه‌نگاو، شنبه ٢ اسفند ١٤٠٤ درخواست اعاده دادرسی محراب عبدالله‌زاده زندانی سیاسی کورد محکوم به اعدام و از بازداشت‌شدگان در جریان جنبش ژن ژیان ئازادی، توسط دستگاه قضایی جمهوری اسلامی ایران رد شده که این امر جان این زندانی سیاسی در معرض خطر جدی قرار داده است. بر اساس گزارش رسیده به سازمان حقوق بشری هه‌نگاو، اخیراً درخواست اعاده دادرسی به حکم اعدام محراب عبدالله‌زاده جوان ٢٧ ساله کورد و اهل ارومیه توسط شعبه ۳۹ دیوان عالی کشور رد شد و با وجود ثبت مجدد اعاده دادرسی، دستور توقف اجرای حکم صادر نشده است. سازمان حقوق بشری هه‌نگاو در آستانه شروع یک تنش منطقه‌ای دیگر با جنگ‌افروزی جمهوری اسلامی ایران، نسبت به امکان اجرای حکم غیرانسانی اعدام این زندانی سیاسی که در فرآیندی غیرشفافیت صادر شده است، هشدار می‌دهد. حکم اعدام محراب عبدالله‌زاده پیشتر توسط شعبه ۹ دیوان عالی کشور عینا تایید شد. این حکم در ۲۷ آذر ماه امسال، به صورت رسمی به محراب عبدالله‌زاده ابلاغ شده و از او خواسته شده "درخواست عفو" ارائه دهد. محراب عبدالله‌زاده تابستان سال گذشته، توسط شعبه یکم دادگاه انقلاب ارومیه به ریاست قاضی نجف‌زاده از بابت اتهام "بغی" به اعدام محکوم شد. هه‌نگاو پیشتر در گزارشی نوشت که در پرونده محراب عبدالله‌زاده، قتل یکی از اعضای بسیج به وی نسبت داده شده و به اتهام "بغی" توسط شعبه یکم  دادگاه انقلاب ارومیه محاکمه شده است. قابل ذکر است که، محراب عبدالله زاده پاییز ۱۴۰۱ (پاییز ۲۰۲۲) و در جریان جنبش ژن ژیان ئازادی توسط نیروهای امنیتی ربوده و به یکی از بازداشتگاه‌های امنیتی در ارومیه منتقل شد. وی پس از چند ماه شکنجه و بازجویی به زندان مرکزی ارومیه منتقل شد.

End Quote press L to link back to original quoteEnd Quote press L to link back to original quoteKurdish political prisoner Mehrab Abdollahzadeh faces immediate execution after retrial denied

Hengaw – Saturday, February 21, 2026

The request for retrial submitted on behalf of Kurdish political prisoner Mehrab Abdollahzadeh, who has been sentenced to death in connection with the Jin, "Woman, Life, Freedom" (Jiyan, Azadi) movement, has been rejected by Iran’s judiciary, placing him at serious risk of execution.

According to information received by the Hengaw Organization for Human Rights, Branch 39 of Iran’s Supreme Court recently rejected the retrial request for Abdollahzadeh, a 27-year-old Kurdish man from Urmia. Although a renewed retrial request has been filed, no order has been issued to halt the implementation of his death sentence.

Hengaw warns that amid escalating regional tensions and the Islamic Republic of Iran’s pattern of intensified repression during times of crisis, there is a serious risk that this inhumane sentence could be carried out. The death sentence was issued following a non-transparent judicial process.

Abdollahzadeh’s death sentence had previously been upheld in full by Branch 9 of the Supreme Court. On December 18, 2025, the ruling was formally communicated to him, and he was instructed to submit a request for clemency.

In the summer of last year, Branch 1 of the Revolutionary Court of Urmia, presided over by Judge Najafzadeh, sentenced Abdollahzadeh to death on charges of baghi (“armed rebellion”). According to previous reporting by Hengaw, the case file accuses him of involvement in the killing of a Basij member.

Mehrab Abdollahzadeh was abducted by government forces in the autumn of 2022 during the Woman, Life, Freedom movement and transferred to a security detention facility in Urmia. After several months of torture and interrogation, he was moved to Urmia Central Prison, where he remains on death row.

You,

10:44 AM

 

بر اساس گزارش رسیده به سازمان حقوق بشری هه‌نگاو، مسیح اینالویی کودک ۱۵ ساله لُر و ساکن شاهین‌شهر اصفهان، روز سه‌شنبه ۲۸ بهمن ۱۴۰۴ توسط نیروهای حکومتی در محل کارش بازداشت شده است.

وی از کودکان کار است و با گذشت پنج روز از زمان بازداشت سرنوشتش نامعلوم است.

 

Arina Moradi,

10:49 AM

 

QuotedQuoted

Sent by You

بر اساس گزارش رسیده به سازمان حقوق بشری هه‌نگاو، مسیح اینالویی کودک ۱۵ ساله لُر و ساکن شاهین‌شهر اصفهان، روز سه‌شنبه ۲۸ بهمن ۱۴۰۴ توسط نیروهای حکومتی در محل کارش بازداشت شده است. وی از کودکان کار است و با گذشت پنج روز از زمان بازداشت سرنوشتش نامعلوم است.

End Quote press L to link back to original quoteEnd Quote press L to link back to original quoteHengaw has learned that Masih Inalouei, a 15-year-old Lor child and resident of Shahin Shahr in Isfahan Province, was arrested by Iranian authorities at his workplace on Tuesday, February 17, 2026.

Masih is a child laborer. Five days after his arrest, his fate remains unknown.

You,

11:10 AM

 


بر اساس گزارش رسیده به هه‌نگاو، امیرحسین رازنهان، کودک ۱۷ ساله لُر و اهل یاسوج، روز شنبه ۲۵ بهمن ۱۴۰۴ مقابل گلزار شهدای یاسوج با توسل به خشونت شدید بازداشت شده و هم‌اکنون در کانون اصلاح و تربیت یاسوج نگهداری می‌شود.

 

Arina Moradi,

11:14 AM

 

QuotedQuoted

Sent by You

بر اساس گزارش رسیده به هه‌نگاو، امیرحسین رازنهان، کودک ۱۷ ساله لُر و اهل یاسوج، روز شنبه ۲۵ بهمن ۱۴۰۴ مقابل گلزار شهدای یاسوج با توسل به خشونت شدید بازداشت شده و هم‌اکنون در کانون اصلاح و تربیت یاسوج نگهداری می‌شود.

End Quote press L to link back to original quoteEnd Quote press L to link back to original quoteHengaw has learned that Amirhossein Raznahan, a 17-year-old Lor boy from Yasuj, was violently arrested on Saturday, February 14, 2026, in front of the Yasuj martyrs’ cemetery. He is currently being held at the Juvenile Correction and Rehabilitation Center in Yasuj.

You,

42 min

 

اجرای مخفیانه حکم اعدام جواد زارع زندانی بلوچ در زندان مرکزی تربت حیدریه

هه‌نگاو؛ شنبه ٢ اسفند ١٤٠٤

حکم اعدام یک زندانی بلوچ اهل استان سیستان و بلوچستان به نام جواد زارع به صورت مخفیانه در زندان مرکزی تربت حیدریه خراسان رضوی این شهر به اجرا در آمد. وی پیشتر به اتهامات مرتبط با مواد مخدر به اعدام محکوم شده بود.

بر اساس گزارش رسیده به سازمان حقوق بشری هه‌نگاو، سحرگاه پنجشنبه ٣٠ بهمن ١٤٠٤ (١٩ فوریه ٢٠٢٦)، حکم اعدام جواد زارع، پدر سه فرزند، اهل سیستان‌ و بلوچستان و ساکن روستای سالارآباد مشهد در زندان تربت حیدریه به اجرا در آمد.

به نوشته حال وش، جواد زارع از پنج سال پیش بازداشت و به ۱۰ سال حبس محکوم شده بود اما در ادامه با تشکیل پرونده‌ای موسوم به «خلاف داخل زندان»، در حین اعطای مرخصی، حکم اعدام برای وی صادر شده بود.

حکم اعدام این زندانی به صورت مخفیانه و بدون حق آخرین ملاقات با خانواده‌اش در زندان اجرا شده است.

تا زمان تنظیم این گزارش، خبر اعدام این زندانی در رسانه‌های حکومتی بەویژه رسانه‌های مرتبط با قوه‌ی قضائیه اعلان نشده است.

 

Arina Moradi,

34 min

, Edited

QuotedQuoted

Sent by Zhila Mostajer

گزارش هه‌نگاو از بازداشت و صدور حکم حبس برای فعالین حوزه زبان مادری در سال ۲۰۲۵ هەنگاو؛ شنبە ٢ اسفند ١٤٠٤ با استناد به آمار به ثبت رسیده در مرکز آمار و اسناد سازمان حقوق بشری هه‌نگاو، در طول سال ۲۰۲۵ میلادی، فشار نهادهای امنیتی جمهوری اسلامی ایران بر نهادهای مدنی و مدرسین داوطلب آموزش زبان‌های کوردی، تُرکی و بلوچی در شهرهای مختلف افزایش یافته است، به نحوی که دست‌کم ۱۵ فعال حوزه زبان‌های مادری (کوردی، تُرکی و بلوچی) بازداشت شده و دست‌کم ۴ نفر از آنها در مجموع به ۲۶ سال و ۱۰ ماه حبس تعزیری و ۴ سال حبس تعلیقی محکوم شده‌اند. فعالین بازداشت شده حوزه زبان کوردی ۱ـ کیوان مینویی فعال اهل مریوان در تاریخ ۳ فروردین ۱۴۰۴ بازداشت‌ شده است ۲ـ سروه پورمحمدی فعال اهل سنندج در تاریخ ۳۰ فروردین ۱۴۰۴ جهت اجرای حکم حبس بازداشت شده است. ۳ـ سمکو یوسفی فعال اهل بوکان در تاریخ ۵ خرداد ۱۴۰۴ بازداشت شده است. ۴ـ عمر محمدی فعال اهل اشنویه در تاریخ ۲۹ خرداد ۱۴۰۴ بازداشت شده است. ۵ـ سجاد حائری فعال کورد و اهل ایران و ساکن دماوند، در تاریخ ۲۱ تیر ۱۴۰۴ بازداشت شد. ۶ـ اعظم ناصری فعال کورد اهل شیروان خراسان شمالی در تاریخ ۲۶ تیر ۱۴۰۴ بازداشت شده است. ۷ـ حسین سیفی اهل شیروان شمالی در تاریخ ۲۶ تیر ۱۴۰۴ بازداشت شده است. ۸ـ جوهر هرکی فعال اهل اشنویه در تاریخ ۲۱ مهر ۱۴۰۴ جهت اجرای حکم حکم حبس بازداشت شد. ۹ـ ادریس منبری فعال اهل سنندج (سنه) در تاریخ ۱۷ آبان ۱۴۰۴ جهت اجرای حکم حبس بازداشت شده است. ۱۰ـ سمکو یوسفی اهل بوکان در تاریخ ۱۷ آذر ۱۴۰۴ برای بار دوم طی سال جاری بازداشت شده است. ۱۱ـ  عمر محمدی فعال اهل اشنویه (شنو) آبان ۱۴۰۴ جهت اجرای حکم حبس بازداشت شده است. بازداشت فعالین حوزه زبان بلوچی ۱ـ سعید رئیسی اهل مهرستان استان سیستان و بلوچستان در تاریخ ۵ خرداد ۱۴۰۴ بازداشت شده است. ۲ـ محسن رئیسی اهل مهرستان استان سیستان و بلوچستان در تاریخ ۵ خرداد ۱۴۰۴ بازداشت شده است. بازداشت فعالین حوزه زبان تُرکی ۱ـ محمد اسدی اهل شهر مراغه، در تاریخ ۴ اسفند ۱۴۰۴ بازداشت شده است. ۲ـ بهنام وزیری‌نیا قشقایی، فعال ترک قشقایی ساکن تهران در تاریخ ۳۰ خرداد ۱۴۰۴ بازداشت شد. صدور حکم حبس برای فعالین حوزه زبان مادری ۱ـ جوهر هرکی  فعال کورد و اهل اشنویه توسط دادگاه انقلاب این شهر به تحمل ۱۰ ماه‌ حبس تعزیری محکوم شده است. ۲ـ سجاد حائری فعال کورد و اهل ایلام توسط دادگاه انقلاب دماوند به تحمل ۲ سال و ۶ ماه حبس تعزیری محکوم شده است. ۳ـ عمر احمدی فعال کورد و اهل اشنویه توسط دادگاه انقلاب این شهر به تحمل ۵ سال و ۶ ماه حبس تعزیری و همچنین ۴ سال حبس تعلیقی محکوم شده است. ۴ـ بهنام وزیری‌نیا قشقایی، فعال تُرک قشقایی توسط دادگاه انقلاب تهران در مجموع به ۱۸ سال حبس تعزیری محکوم شده است. حق بر زبان مادری یکی از بنیادین‌ترین حقوق انسانی بخصوص در یک کشور متکثر به لحاظ اتنیک/ملی و زبانی است. هدف از این حق چگونگی برخورداری اقلیت‌های زبانی در شرایط جامعه‌ای است که یک زبان واحد وجود ندارد و این حق را ایجاد می‌کند که اقلیت‌های زبانی در کنار استفاده از زبان میانجی بتوانند از زبان مادری خود بویژه در آموزش، سیاست، فرهنگ استفاده بکنند. این اصل مضاف بر این از میرایی زبان‌های در اقلیت و میرایی فرهنگ‌ها و تاریخ‌های متصل به آن زبان‌ها جلوگیری می‌کند. زبان‌های کوردی، تُرکی، بلوچی، عربی، گیلکی، در کنار سایر اقلیت‌های زبانی، در ایران همواره از بدو آغاز دولت-ملت ایران در مفهوم نوین دولت، قربانی وحدت زبانی و انکار بوده است. این سیاست جرم اندیشانه با توجیهات ننگ‌آمیزی نظیر «اتهام تجزیه طلبی» در دوره حاکمیت جمهوری اسلامی ایران تشدید شده به نحوی که دستگاه‌های امنیتی با سیطره کامل بر سیاست‌های کلان آموزشی، فرهنگی و قضایی هیچ‌گاه اجازه برخورداری از حق بر زبان مادری حتی در مفهوم حداقلی مندرج در اصل ۱۵ قانون اساسی را نداده‌اند. در چنین شرایطی دولت با تشکیل پرونده‌های امنیتی برای فعالینی که حتی داوطلبانه اقدام به آموزش زبان مادری به شهروندان می‌کنند، زمینه بازداشت و صدور احکام سنگین برای آنها را فراهم آورده است. سازمان حقوق بشری هه‌نگاو، با بررسی وضعیت بازداشت‌ها و سرکوب‌های دولتی در حوزه زبان مادری، وضعیت نقض حقوق بشر در این حوزه در ایران را وخیم و نگران‌کننده ارزیابی می‌کند.

End Quote press L to link back to original quoteEnd Quote press L to link back to original quote15 activists arrested, 26 years in prison issued over mother-tongue education in 2025

Hengaw – Saturday, February 21, 2026

Iranian authorities intensified pressure on civil institutions and volunteer instructors teaching Kurdish, Turkish, and Balochi languages throughout 2025, arresting at least 15 activists and issuing heavy prison sentences against several of them. According to data recorded by the Statistics and Documentation Center of Hengaw Organization for Human Rights, at least four activists were collectively sentenced to 26 years and 10 months of discretionary imprisonment, along with 4 years of suspended prison terms.

Arrested Kurdish language activists

Keyvan Minouei, from Marivan, was arrested on March 23, 2025.

Srveh Pourmohammadi, from Sanandaj, was arrested on April 19, 2025, to serve a prison sentence.

Samko Yousefi, from Bukan, was arrested on May 26, 2025.

Omar Mohammadi, from Oshnavieh, was arrested on June 19, 2025.

Sajjad Haeri, a Kurdish activist residing in Damavand, was arrested on July 12, 2025.

Azam Naseri, a Kurdish activist from Shirvan in North Khorasan Province, was arrested on July 17, 2025.

Hossein Seifi, from Shirvan, was arrested on July 17, 2025.

Jowhar Herki, from Oshnavieh, was arrested on October 13, 2025, to serve a prison sentence.

Idris Menbari, from Sanandaj (Sine), was arrested on November 8, 2025, to serve a prison sentence.

Samko Yousefi was arrested again on December 8, 2025, marking his second arrest during the year.

Omar Mohammadi was arrested again in November 2025 to serve a prison sentence.

Arrested Balochi language activists

Saeed Raeisi, from Mehrestan in Sistan and Baluchestan Province, was arrested on May 26, 2025.

Mohsen Raeisi, also from Mehrestan in Sistan and Baluchestan Province, was arrested on May 26, 2025.

Arrested Turkish language activists

Mohammad Asadi, from Maragheh, was arrested on February 23, 2026.

Behnam Vazirinia Qashqai, a Qashqai Turkish activist residing in Tehran, was arrested on June 20, 2025.

Prison sentences issued against mother-tongue activists

Authorities issued the following prison sentences:

Jowhar Herki, a Kurdish activist from Oshnavieh, received 10 months of discretionary imprisonment from the Revolutionary Court of that city.

Sajjad Haeri, a Kurdish activist from Ilam, received 2 years and 6 months of discretionary imprisonment from the Revolutionary Court of Damavand.

Omar Mohammadi, a Kurdish activist from Oshnavieh, received 5 years and 6 months of discretionary imprisonment, in addition to 4 years of suspended imprisonment, from the Revolutionary Court of that city.

Behnam Vazirinia Qashqai, a Qashqai Turkish activist, received a total of 18 years of discretionary imprisonment from the Revolutionary Court of Tehran.

These sentences amount to 26 years and 10 months of imprisonment, along with 4 years suspended.

The right to mother tongue

The right to use one’s mother tongue constitutes one of the most fundamental human rights, particularly in a country that is ethnically, linguistically, and nationally diverse. This right allows linguistic minorities, alongside using a common language, to use and develop their mother tongue in education, culture, and public life. It also plays a vital role in preventing the erosion of minority languages and the disappearance of the cultures and histories connected to them.

Kurdish, Turkish, Balochi, Arabic, Gilaki, and other minority languages in Iran have faced denial and suppression since the formation of the modern nation-state. Under the Islamic Republic of Iran, authorities have intensified these policies, frequently invoking accusations such as “separatism.” Security institutions maintain extensive control over educational, cultural, and judicial policies and have prevented even the limited implementation of Article 15 of the Constitution, which nominally permits the teaching of local languages.

By filing security cases against activists who voluntarily teach their mother tongue, authorities have paved the way for arrests and the issuance of heavy prison sentences.

Hengaw Organization for Human Rights assesses the pattern of arrests and state repression in the field of mother-tongue education as grave and deeply concerning.

Source:

بیشتر بخوانید در همین زمینه